Krystian Szadkowski tarafından kaleme alınmış Capital in Higher Education: A Critique of the Political Economy of the Sector kitabı hala okumadıysanız çok şey kaybediyor olabilirsiniz 🙂
Krystian Szadkowski – Yüksek Öğrenimde Sermaye: Üniversitenin Kapitalizmle Dansı
Krzysztof Szadkowski’nin Yüksek Öğrenimde Sermaye adlı eseri, üniversitenin kapitalizmle olan karmaşık ve çatışmalı ilişkisini derinlemesine inceliyor. Szadkowski, üniversiteyi adeta kapitalizmin laboratuvarı gibi ele alarak bilgi üretimi ile sermaye arasındaki gerilimleri görünür kılıyor ve bu gerilimlerin akademik yaşam üzerindeki etkilerini titizlikle analiz ediyor. Kitap, yükseköğretimin güncel krizini anlamak için hem teorik hem de pratik bir çerçeve sunuyor ve öğrenciler, akademisyenler ile eğitim politikalarına ilgi duyan herkes için vazgeçilmez bir kaynak niteliği taşıyor.
Ana Temalar ve Analiz
Szadkowski’nin çalışması üç temel varsayım üzerine inşa ediliyor:
- Akademik Emeğin Özerkliği: Akademik emeğin kapitalist üretim ilişkileri içinde giderek sıkıştığını ve özerkliğinin erozyona uğradığını savunuyor. Akademisyenlerin araştırma ve öğretim süreçlerindeki bağımsız karar alma yetenekleri, kurumsal baskılar ve ekonomik çıkarlar tarafından kısıtlanıyor.
- Akademik İletişimin Nicelleştirilmesi: Yayın sayısı, atıf oranları veya h-indeksi gibi metrikler, akademik iletişimi sayısallaştırarak niteliği gölgede bırakıyor. Üniversiteler, küresel sıralamalarda üst sıralara çıkmak için bu metrikleri öncelikli hale getiriyor, bu da akademik emeğin değerini dar bir çerçevede yeniden tanımlıyor.
- Akademik Yayıncılık Oligopollerinin Hegemonik Gücü: Elsevier, Springer ve Wiley gibi büyük yayın şirketleri akademik yayıncılığı kontrol ederek hem akademisyenlerin hem de üniversitelerin bağımlılığını artırıyor. Yüksek abonelik ücretleri, açık erişim sınırlılıkları ve yayın süreçlerindeki sömürü, akademik emeğin günlük yaşamını doğrudan etkiliyor.
Öğrenci Borçları ve Kurumsal Prestij Arayışı
Kitap, öğrencilerin kitlesel borç yükünü yükseköğretimin temel sorunlarından biri olarak ele alıyor. Özellikle Anglo-Saxon ülkelerde görülen borç artışı, eğitimi bir meta hâline getiriyor ve öğrencileri finansal sisteme bağımlı kılıyor. Mary adında kurgusal bir öğrencinin hikayesi üzerinden, borç yükünün bireysel yaşamlar üzerindeki dramatik etkileri çarpıcı şekilde ortaya konuyor. Mary’nin kampüs politikaları, sıralama baskıları ve borçlarla dolu yolculuğu, kapitalizmin üniversite gündelik yaşamına nasıl nüfuz ettiğini gözler önüne seriyor.
Ayrıca, üniversitelerin küresel sıralama sistemleri tarafından yönlendirilen prestij arayışı, akademik misyonun önüne geçiyor. Kaynaklar araştırma çıktıları ve uluslararasılaşma gibi alanlara yönlendirilirken, öğretim kalitesi ve öğrenci refahı genellikle geri plana itiliyor.
Yöntem ve Yaklaşım
Szadkowski, analizini vaka çalışmaları, istatistiksel veriler ve tarihsel örneklerle destekleyerek, hem akademik üretimin hem de öğrencilerin yaşadığı sorunların somut bağlamını sunuyor. Yayıncılık oligopollerinin etkisi, abonelik ücretleri ve yayın süreçleri üzerinden detaylandırılıyor; öğrenci borçlarının ekonomik ve sosyal sonuçları istatistiklerle destekleniyor.
Katkısı ve Önemi
Yüksek Öğrenimde Sermaye, üniversiteyi yalnızca bir eğitim kurumu olarak değil, kapitalist üretim ilişkilerinin bir aynası olarak görmemizi sağlıyor. Kitap:
- Teorik kavramlarla pratik örnekleri ustalıkla birleştiriyor.
- Küresel bağlamda yükseköğretimin dinamiklerini ortaya koyuyor.
- Akademik emeğin ve bilginin metalaşmasına karşı eleştirel bir duruş sergiliyor.
Mary’nin hikayesi gibi bireysel anlatılar, yapısal sorunların insan yaşamları üzerindeki etkisini dramatik biçimde gösterirken, Szadkowski’nin titiz analizi, akademinin bugünkü krizini anlamak için güçlü bir pusula sunuyor. Akademisyenler, öğrenciler ve eğitim politikalarına ilgi duyan herkes için bu kitap, hem bir uyarı hem de ilham kaynağı niteliğinde.
